Yazan: Aydın Can, Tarih: 03-10-2007 13:49

Okunma Sayısı : 4769    

Beğenilme : Yok

Yayınlama yeri : Makaleler, Ekonomi Makaleleri

ETKİN İŞ TANIMLARI İÇİN KRİTERLER

Okullarda iş tanımları etkin bir yönetim ve performans sisteminin merkezini oluşturur. İş tanımları; öğretmenlerin, yöneticilerin, zümre başkanlarının, müfredat yöneticilerinin performanslarını tanımlar ve kişinin becerileri ve sorumlulukları konusunda temel, yönetsel ve akademik yetkinlikleri içerirler. Okulda iş tanımları yetkinlikler ve müfredat değişimleri göz önüne alınarak güncellenmeli ve performans yönetimi ile bağdaştırılmalıdır.

Okulda bir iş tanımının etkin olabilmesi için aşağıdaki kriterlere uyum göstermesi gerekir.

• kişisel ve spesifik bilgiler içermelidir,

• yönetim ve  performans yönetim sürecinin bir parçası olarak planlanmış aralıklarla güncellenmelidir,

• anlaşılmalı ve benimsenmelidir,

• sonuçlara odaklı olmalıdır.

İş tanımlarının amaçları aşağıdaki gibidir.

• Belirli bir işin kişisel ve güncellenmiş amaç ve bileşenlerinin bilinmesini sağlamak,

• Anahtar sorumluluklara ve güvenilirlik kriterlerine dikkat çekmek,

• Performans gözden geçirmeleri, profesyonel gelişim ve  kariyer planlaması için baz olmak,

• Kişilerin iş yüklerinin önceliklerini bilmelerini sağlamak,

• Performans gözden geçirmeleri için kriterler oluşturmak.

Öncelikle iletişimin kolaylaştırılması ve okul içerisindeki profesyonel ilişkilerin açığa kavuşması için, iş tanımları tamamlandığında ve üzerinde bir anlaşmaya varıldığında  yayınlanmalıdır.

İŞ TANIMLARININ BİLEŞENLERİ

Yukarıda belirlenen amaç ve prensiplerin sağlanabilmesi için bir iş tanımı aşağıdaki aşamaları  içermelidir.

• İş unvanı: Genelde kullanılan ve üzerinde anlaşılmış unvan

  Örneğin:

  - Çalışan gelişim yöneticisi

  - Zümre yöneticisi/başkanı

  - Yıllık lider

  - Sınıf öğretmeni

  - Müfredat yöneticisi

  - Okul müdürü vb..,

• Kime bağlı olduğu & rapor verdiği kişi: Bu kişinin kime rapor verdiği ve kimin tarafından değerlendirildiğini gösterir.

• Kimlerden sorumlu olduğu: Bu kişinin kimler üzerinde liderlik yetkisinin olduğunu ve kimlerden sorumlu olduğunu gösterir.

• Temel amaç: Bu iş tanımlarının en önemli aşamalarından  biridir. Her şeyden çok okuldaki kişisel değer ve amaçları belirlemede kullanılır.

Temel amaç '1. basamak kişileri yönetmek' veya 'teknolojiyi öğretmek' gibi bir ifade olmamalıdır. Temel amaç okulun başarmak istediği prensipler doğrultusunda anahtar amaçları belirleyen bir ifade olmalıdır.

Örneğin:
- Bir okul aşağıdaki gibi kişiselleştirilerek ortak bir temel amaca sahip olmak isteyebilir:
- Her öğrencinin kişisel, sosyal ve akademik gelişimlerine katkıda bulunmak....

• Spesifik Görevler & Anahtar Konular

Bu konular bir işin detaylı bileşenleri konusunda bilgi verirler. İdeal olarak öncelik sırasına sokulmalıdır. Liderlik sorumlulukları olan bir öğretmen için aşağıdaki ifadeler kullanılmalıdır.

• Liderlik, yönetim ve geliştirme ile ilgili görevler

  - takımın lideri olmak,

  - kaynakların yönetimi,

  - okulun liderlik sistemlerine ve süreçlerine katılım,

  - takımın performansından ve gelişiminden sorumlu olmak,

  - kişisel öğrenme ve gelişimden sorumlu olmak.

Aşağıdaki liste ise sınıfta eğitim ve öğretim söz konusu olduğunda eklenebilecek öğelerdendir.

• Öğrencilerin eğitim/öğretim açısından gelişimine yönelik etkiler ile ilgili görevler:

  
  - ulusal/ uluslararası müfredatın değerlendirilmesi, planlanması,

  - başarının ödüllendirilmesi, her çocuğun kişisel ve sosyal olarak büyümesinin sağlanması,

  - güvenli ve ilham verici bir çalışma ortamı yaratılması.

• Diğer öğretmenlerin ve yönetim çalışanlarının öğretim uygulamalarına liderlik edilmesi, geliştirilmesi ve genişletilmesi ile ilgili görevler

• İzleme ve güvenilirlik ile ilgili görevler

• Genel ifadeler

  
  Okullar kendi spesifik koşulları için belirli ifadeler ekleyebilirler.

Yukardaki bileşenler doğrultusunda bir zümre başkanı/yöneticisi için hazırlanmış bir  iş tanımı örneği;

Zümre Yöneticisi /Başkanı

• Kime bağlı olduğu & rapor verdiği kişi: Bölüm başkanı ve okul müdürü.

• Kimlerden sorumlu olduğu: Zümre yöneticisi bir okulun tüm boyutlarından sorumludur.

Temel Amaç

Zümre yöneticisinin temel amacı, bir zümreye profesyonel liderlik etmek, zümre bünyesinde yürütülen eğitim kalitesinin yüksek olmasını sağlamak ve öğrencilerin yüksek standartlarda eğitim – öğretim görmesini sağlamaktır.

Spesifik Görevleri

Zümre başkanlığı/yöneticiliği pozisyonunun kapsadığı spesifik görevler:

Liderlik, yönetim ve geliştirme

Zümre yöneticisinin bu bileşenle ilgili görevleri:

- okul politikaları ile uyumlu zümre politikaları ve uygulamalarının belirlenmesi ve yürütülmesi
- okul müdürüne zümre gelişimi hakkında önerilerde bulunulması

Bu bileşenle ilgili çıktılar öğretmenlerin aşağıdakileri yapabilmesini sağlayacaktır:

- uygulamalarında tutarlı olma
- politikaların uygulanmasında tutarlı olma

Bu bileşenle ilgili çıktılar öğrencilerin aşağıdakileri yapabilmesini sağlayacaktır:

- öğrenime aktif olarak katılabilme
- müfredat gerekliliklerine uygun iş yapabilme, çalışabilme

Bu bileşenle ilgili çıktılar zümre yöneticilerinden oluşan takımların aşağıdakileri yerine getirmesini sağlayacaktır:

- uygulamalarında tutarlıdırlar
- diğer zümre liderleri ile kendi uygulamalarını paylaşırlar

Öğrencilerin eğitim/öğretim açısından gelişimine yönelik etkiler

Bu bileşenle ilgili zümre yöneticilerinin yaptıkları çalışmalar sonucunda elde edilen çıktılar öğrencilerin aşağıdakileri yapabilmesini sağlayacaktır:

• eğitim konusunda istekli ve öğrenmeye hevesli olmaları,

• kendi çalışmalarını nasıl geliştirebileceklerini anlamaları.

Diğer öğretmenlerin ve yönetim çalışanlarının öğretim uygulamalarına liderlik edilmesi, geliştirilmesi ve genişletilmesi

Zümre yöneticisinin bu konuda yapması gereken görevler:

• okul politikasını izleme süreçlerinde uygulama ve departmanın çalışmalarını değerlendirme

• iş akışlarının güncellenmesinin yönetilmesi

• zümre el kitabının oluşturulmasına öncülük etmek ve bu el kitabının düzenli aralıklarla güncellenmesini sağlamak

          - Bu bileşenle ilgili çıktılar doğrultusunda öğretmenler aşağıdakileri yapabiliyor
          olacaktır:

• takımla birlikte çalışarak paylaşılan hedeflere ulaşmak,

• derslerin planlanması ve verilmesi, hedeflerin paylaşıldığı ve gözden geçirildiği çalışma programlarının anlaşılması,

İzleme ve güvenilirlik

Bu bileşen ile ilişkili görevler;

• zümreye yönelik girişimlerin ve kullanılan kaynakların izlenmesi, değerlendirilmesi ve gözden geçirilmesi

İŞ TANIMLARININ KULLANILMASI 

Bir kişinin performansını tanımlamadan o kişinin performansını değerlendirmek veya yönetmek imkansızdır. Bireysel iş tanımları uygun okul dökümantasyonu ile ilişki kurduğunda gözden geçirme ve gelişim için uygun bir baz oluşturmaktadır. İş tanımlanması süreci karşılıklı anlaşılan bir iş tanımı ile sonuçlandığında okullarda performans yönetiminin temelini oluşturur. Bu bir kere yapılacak bir süreç değildir. Öğretmenlerin işleri dinamiktir. Yeni işler başladıkça odak noktası öncelik değiştirir. Bu durumda belirli işler yeniden tanımlanmalıdır. İş sınıflandırılması süreci iş tanımlanması ile sonuçlanarak aşağıdakiler için kullanılabilir.

• yeni işe başlayan kişilere işin temel doğasını açıklamak...

• gözden geçirme sürecinin amacını açıklamakta yardımcı olmak

• gözden geçirme süreci ile ilgili spesifik kriterleri göstermek

• iş yükünün önceliklerinin belirlenmesi ve anlaşılmasını sağlamak

• sürekli profesyonel gelişim ihtiyacını açığa kavuşturmak

• etkin takımların/zümrelerin gelişimi için destek olmak

• başarı planlamasını kolaylaştırmak.

Sonuç olarak; okullarda kullandığımız iş tanımları her zaman kişisel gelişimin, performans yönetim sisteminin, akademik ve profesyonel diyalogların bir göstergesidir.

KAYNAK

Armstrong, Michael. Human Resource Management-Strategy and Action. London : Kogan, Page, 1993.

Barutçugil, İsmet. Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi; Kariyer Yayınları; Birinci Basım; İstanbul; 2004.

Barutçugil, İsmet. Performans Yönetimi; Kariyer Yayınları; Birinci Basım; İstanbul; 2002.

Byars, Lloyd L. and Leslie W. Rue. Human Resource Management. Sixth Edition. New York: McGraw Hill, Inc., 2000.

Castetter, William B.; The Human Resource Function in Educational Administration; Seventh Edition; Prentice Hall.

De Cenzo, David A. and Stephan P. Robbins. Human Resource Management. Fifth Edition. New York: John Wiley & Sons, Inc., 1996.

Erkoç, Zafer; "İnsan Kaynakları Yönetimi & Kalite Yönetim Sistemleri Terimler Sözlüğü", Sf: 264,Alfa Yayınları, 1. Basım, Ağustos 2006.

Koçel, Tamer; “İşletme Yöneticiliği”, 10. Bası, Arıkan Basım, Ekim 2005.

Lundy, Olive and Alan Cowling. Strategic Human Resource Management. London: Routledge Publish, 1996.

Lunenburg C. Fred, Allan C. Ornstein,  “Educational Administration – Concepts and Practices”, Fourth Edition, Thomson Wadsworth, 2004.

Owens, G. Robert; Organizational Behavior In Education; Seventh Edition; Allyn and Bacon; 2001.

Snowden Petra E., Richard A. Gorton; “School Leadership and Administration”, Sixth Edition, Mc – Graw Hill, 2002.

Tranter, Susan; Adrian Percival; Performance Management In Schools; Pearson – Longman; 2006.

Uyargil, C.; İşletmelerde Performans Yönetimi Sistemi; İ.Ü. İşletme Fakültesi Yayını; İstanbul; 1994.

West – Burnham, John; Ingrid Bradbury; John O’Neill; Performance Management In Schools; Pearson Education; 2001.

Zafer Erkoç 

Yazan: Aydın Can, Tarih: 03-10-2007 13:49

Okunma Sayısı : 4769    

Beğenilme : Yok

Yayınlama yeri : Makaleler, Ekonomi Makaleleri

ETKİN İŞ TANIMLARI İÇİN KRİTERLER

Okullarda iş tanımları etkin bir yönetim ve performans sisteminin merkezini oluşturur. İş tanımları; öğretmenlerin, yöneticilerin, zümre başkanlarının, müfredat yöneticilerinin performanslarını tanımlar ve kişinin becerileri ve sorumlulukları konusunda temel, yönetsel ve akademik yetkinlikleri içerirler. Okulda iş tanımları yetkinlikler ve müfredat değişimleri göz önüne alınarak güncellenmeli ve performans yönetimi ile bağdaştırılmalıdır.

Okulda bir iş tanımının etkin olabilmesi için aşağıdaki kriterlere uyum göstermesi gerekir.

• kişisel ve spesifik bilgiler içermelidir,

• yönetim ve  performans yönetim sürecinin bir parçası olarak planlanmış aralıklarla güncellenmelidir,

• anlaşılmalı ve benimsenmelidir,

• sonuçlara odaklı olmalıdır.

İş tanımlarının amaçları aşağıdaki gibidir.

• Belirli bir işin kişisel ve güncellenmiş amaç ve bileşenlerinin bilinmesini sağlamak,

• Anahtar sorumluluklara ve güvenilirlik kriterlerine dikkat çekmek,

• Performans gözden geçirmeleri, profesyonel gelişim ve  kariyer planlaması için baz olmak,

• Kişilerin iş yüklerinin önceliklerini bilmelerini sağlamak,

• Performans gözden geçirmeleri için kriterler oluşturmak.

Öncelikle iletişimin kolaylaştırılması ve okul içerisindeki profesyonel ilişkilerin açığa kavuşması için, iş tanımları tamamlandığında ve üzerinde bir anlaşmaya varıldığında  yayınlanmalıdır.

İŞ TANIMLARININ BİLEŞENLERİ

Yukarıda belirlenen amaç ve prensiplerin sağlanabilmesi için bir iş tanımı aşağıdaki aşamaları  içermelidir.

• İş unvanı: Genelde kullanılan ve üzerinde anlaşılmış unvan

  Örneğin:

  - Çalışan gelişim yöneticisi

  - Zümre yöneticisi/başkanı

  - Yıllık lider

  - Sınıf öğretmeni

  - Müfredat yöneticisi

  - Okul müdürü vb..,

• Kime bağlı olduğu & rapor verdiği kişi: Bu kişinin kime rapor verdiği ve kimin tarafından değerlendirildiğini gösterir.

• Kimlerden sorumlu olduğu: Bu kişinin kimler üzerinde liderlik yetkisinin olduğunu ve kimlerden sorumlu olduğunu gösterir.

• Temel amaç: Bu iş tanımlarının en önemli aşamalarından  biridir. Her şeyden çok okuldaki kişisel değer ve amaçları belirlemede kullanılır.

Temel amaç '1. basamak kişileri yönetmek' veya 'teknolojiyi öğretmek' gibi bir ifade olmamalıdır. Temel amaç okulun başarmak istediği prensipler doğrultusunda anahtar amaçları belirleyen bir ifade olmalıdır.

Örneğin:
- Bir okul aşağıdaki gibi kişiselleştirilerek ortak bir temel amaca sahip olmak isteyebilir:
- Her öğrencinin kişisel, sosyal ve akademik gelişimlerine katkıda bulunmak....

• Spesifik Görevler & Anahtar Konular

Bu konular bir işin detaylı bileşenleri konusunda bilgi verirler. İdeal olarak öncelik sırasına sokulmalıdır. Liderlik sorumlulukları olan bir öğretmen için aşağıdaki ifadeler kullanılmalıdır.

• Liderlik, yönetim ve geliştirme ile ilgili görevler

  - takımın lideri olmak,

  - kaynakların yönetimi,

  - okulun liderlik sistemlerine ve süreçlerine katılım,

  - takımın performansından ve gelişiminden sorumlu olmak,

  - kişisel öğrenme ve gelişimden sorumlu olmak.

Aşağıdaki liste ise sınıfta eğitim ve öğretim söz konusu olduğunda eklenebilecek öğelerdendir.

• Öğrencilerin eğitim/öğretim açısından gelişimine yönelik etkiler ile ilgili görevler:

  
  - ulusal/ uluslararası müfredatın değerlendirilmesi, planlanması,

  - başarının ödüllendirilmesi, her çocuğun kişisel ve sosyal olarak büyümesinin sağlanması,

  - güvenli ve ilham verici bir çalışma ortamı yaratılması.

• Diğer öğretmenlerin ve yönetim çalışanlarının öğretim uygulamalarına liderlik edilmesi, geliştirilmesi ve genişletilmesi ile ilgili görevler

• İzleme ve güvenilirlik ile ilgili görevler

• Genel ifadeler

  
  Okullar kendi spesifik koşulları için belirli ifadeler ekleyebilirler.

Yukardaki bileşenler doğrultusunda bir zümre başkanı/yöneticisi için hazırlanmış bir  iş tanımı örneği;

Zümre Yöneticisi /Başkanı

• Kime bağlı olduğu & rapor verdiği kişi: Bölüm başkanı ve okul müdürü.

• Kimlerden sorumlu olduğu: Zümre yöneticisi bir okulun tüm boyutlarından sorumludur.

Temel Amaç

Zümre yöneticisinin temel amacı, bir zümreye profesyonel liderlik etmek, zümre bünyesinde yürütülen eğitim kalitesinin yüksek olmasını sağlamak ve öğrencilerin yüksek standartlarda eğitim – öğretim görmesini sağlamaktır.

Spesifik Görevleri

Zümre başkanlığı/yöneticiliği pozisyonunun kapsadığı spesifik görevler:

Liderlik, yönetim ve geliştirme

Zümre yöneticisinin bu bileşenle ilgili görevleri:

- okul politikaları ile uyumlu zümre politikaları ve uygulamalarının belirlenmesi ve yürütülmesi
- okul müdürüne zümre gelişimi hakkında önerilerde bulunulması

Bu bileşenle ilgili çıktılar öğretmenlerin aşağıdakileri yapabilmesini sağlayacaktır:

- uygulamalarında tutarlı olma
- politikaların uygulanmasında tutarlı olma

Bu bileşenle ilgili çıktılar öğrencilerin aşağıdakileri yapabilmesini sağlayacaktır:

- öğrenime aktif olarak katılabilme
- müfredat gerekliliklerine uygun iş yapabilme, çalışabilme

Bu bileşenle ilgili çıktılar zümre yöneticilerinden oluşan takımların aşağıdakileri yerine getirmesini sağlayacaktır:

- uygulamalarında tutarlıdırlar
- diğer zümre liderleri ile kendi uygulamalarını paylaşırlar

Öğrencilerin eğitim/öğretim açısından gelişimine yönelik etkiler

Bu bileşenle ilgili zümre yöneticilerinin yaptıkları çalışmalar sonucunda elde edilen çıktılar öğrencilerin aşağıdakileri yapabilmesini sağlayacaktır:

• eğitim konusunda istekli ve öğrenmeye hevesli olmaları,

• kendi çalışmalarını nasıl geliştirebileceklerini anlamaları.

Diğer öğretmenlerin ve yönetim çalışanlarının öğretim uygulamalarına liderlik edilmesi, geliştirilmesi ve genişletilmesi

Zümre yöneticisinin bu konuda yapması gereken görevler:

• okul politikasını izleme süreçlerinde uygulama ve departmanın çalışmalarını değerlendirme

• iş akışlarının güncellenmesinin yönetilmesi

• zümre el kitabının oluşturulmasına öncülük etmek ve bu el kitabının düzenli aralıklarla güncellenmesini sağlamak

          - Bu bileşenle ilgili çıktılar doğrultusunda öğretmenler aşağıdakileri yapabiliyor
          olacaktır:

• takımla birlikte çalışarak paylaşılan hedeflere ulaşmak,

• derslerin planlanması ve verilmesi, hedeflerin paylaşıldığı ve gözden geçirildiği çalışma programlarının anlaşılması,

İzleme ve güvenilirlik

Bu bileşen ile ilişkili görevler;

• zümreye yönelik girişimlerin ve kullanılan kaynakların izlenmesi, değerlendirilmesi ve gözden geçirilmesi

İŞ TANIMLARININ KULLANILMASI 

Bir kişinin performansını tanımlamadan o kişinin performansını değerlendirmek veya yönetmek imkansızdır. Bireysel iş tanımları uygun okul dökümantasyonu ile ilişki kurduğunda gözden geçirme ve gelişim için uygun bir baz oluşturmaktadır. İş tanımlanması süreci karşılıklı anlaşılan bir iş tanımı ile sonuçlandığında okullarda performans yönetiminin temelini oluşturur. Bu bir kere yapılacak bir süreç değildir. Öğretmenlerin işleri dinamiktir. Yeni işler başladıkça odak noktası öncelik değiştirir. Bu durumda belirli işler yeniden tanımlanmalıdır. İş sınıflandırılması süreci iş tanımlanması ile sonuçlanarak aşağıdakiler için kullanılabilir.

• yeni işe başlayan kişilere işin temel doğasını açıklamak...

• gözden geçirme sürecinin amacını açıklamakta yardımcı olmak

• gözden geçirme süreci ile ilgili spesifik kriterleri göstermek

• iş yükünün önceliklerinin belirlenmesi ve anlaşılmasını sağlamak

• sürekli profesyonel gelişim ihtiyacını açığa kavuşturmak

• etkin takımların/zümrelerin gelişimi için destek olmak

• başarı planlamasını kolaylaştırmak.

Sonuç olarak; okullarda kullandığımız iş tanımları her zaman kişisel gelişimin, performans yönetim sisteminin, akademik ve profesyonel diyalogların bir göstergesidir.

KAYNAK

Armstrong, Michael. Human Resource Management-Strategy and Action. London : Kogan, Page, 1993.

Barutçugil, İsmet. Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi; Kariyer Yayınları; Birinci Basım; İstanbul; 2004.

Barutçugil, İsmet. Performans Yönetimi; Kariyer Yayınları; Birinci Basım; İstanbul; 2002.

Byars, Lloyd L. and Leslie W. Rue. Human Resource Management. Sixth Edition. New York: McGraw Hill, Inc., 2000.

Castetter, William B.; The Human Resource Function in Educational Administration; Seventh Edition; Prentice Hall.

De Cenzo, David A. and Stephan P. Robbins. Human Resource Management. Fifth Edition. New York: John Wiley & Sons, Inc., 1996.

Erkoç, Zafer; "İnsan Kaynakları Yönetimi & Kalite Yönetim Sistemleri Terimler Sözlüğü", Sf: 264,Alfa Yayınları, 1. Basım, Ağustos 2006.

Koçel, Tamer; “İşletme Yöneticiliği”, 10. Bası, Arıkan Basım, Ekim 2005.

Lundy, Olive and Alan Cowling. Strategic Human Resource Management. London: Routledge Publish, 1996.

Lunenburg C. Fred, Allan C. Ornstein,  “Educational Administration – Concepts and Practices”, Fourth Edition, Thomson Wadsworth, 2004.

Owens, G. Robert; Organizational Behavior In Education; Seventh Edition; Allyn and Bacon; 2001.

Snowden Petra E., Richard A. Gorton; “School Leadership and Administration”, Sixth Edition, Mc – Graw Hill, 2002.

Tranter, Susan; Adrian Percival; Performance Management In Schools; Pearson – Longman; 2006.

Uyargil, C.; İşletmelerde Performans Yönetimi Sistemi; İ.Ü. İşletme Fakültesi Yayını; İstanbul; 1994.

West – Burnham, John; Ingrid Bradbury; John O’Neill; Performance Management In Schools; Pearson Education; 2001.

Zafer Erkoç